Sigara dumanının bebek ve çocukların sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri

Blog

17/01/2025

Sigara dumanının bebek ve çocukların sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri

Pasif içicilik veya istemsiz içicilik, başkalarının sigara, puro veya pipo yakması sonucu ortaya çıkan dumanın bilinçsizce solunması anlamına gelir. Bu solunan dumana ikinci el duman (second-hand-smoking) da denir. Çocuklar pasif içicilikten yetişkinlere göre daha yüksek oranda etkilenir.

Sigara dumanında yaklaşık 4.000 kimyasal madde vardır. Bu kimyasallar son derece zararlıdır ve 50′ den fazlası kansere neden olabilir. Çocuklar sigara dumanını soluduklarında, bu kimyasallara da maruz kalırlar ve öksürük, soğuk algınlığı, diş çürümesi, kulak enfeksiyonları ve solunum yolu hastalıkları gibi birçok sorunlar yaşayabilirler.

Bebekler üzerindeki etkileri:

Düşük doğum ağırlığı: Sigara içmeyen ve pasif dumana maruz kalan annelerin düşük doğum ağırlıklı (2500 gr altında) bebek doğurma riski yüksek olabilir.

Ani bebek ölümü (SIDS): pasif içicilik, bir bebeğin hayatının ilk 12 ayında açıklanamayan ve beklenmeyen bir ölüm olan ani bebek ölümü sendromu (SIDS) riskini artırır. Sigara dumanındaki nikotin ve kotinin gibi toksik kimyasallar, solunum sürecine etki ederek bebeğin beynine ve akciğerlerine zarar verebilir.

Solunum yolu hastalıkları: Sigara dumanına maruz kalan bebeklerde bronşiolit, bronşit ve zatürre gibi solunum yolu hastalıkları görülme olasılığı artar.

Okul çağındaki çocuklar üzerindeki etkileri:

Evde sigara içmeyen çocuklar da araba, otobüs, okul, park, oyun alanı, arkadaş evi, alışveriş merkezleri vb. gibi halka açık yerlerde dumana maruz kalabilirler. Bu durumda aşağıdaki sorunlar ortaya çıkabilir:

Kulak enfeksiyonları: Çocuklar sigara dumanından kolayca etkilenir, ve soğuk algınlığı ve orta kulak enfeksiyonuna yatkınlık oluşturur. Orta kulağı genize bağlayan tüp (östaki borusu) tahriş olur. Bu durum kulak enfeksiyonuna yol açar ve ağrıyla birlikte sıvı akıntısına neden olur; tedavi edilmezse işitme kaybına yol açar.
Solunum yolu hastalığı: Çocuklarda hırıltı, kronik balgam, kronik öksürük, üst solunum yolu enfeksiyonları ve nefes darlığı gibi belirtiler görülebilir. Çocuklar, sigara dumanına maruz kaldıklarında astım olma olasılıkları daha yüksektir. Çocuğun hayatını riske atabilecek daha sık ve şiddetli astım atakları geçirebilirler. Akciğer fonksiyonu bozulur ve nefes almada zorluk yaşanır; bu tür çocuklar diğer normal çocuklara kıyasla tam inspirasyon ve ekspirasyon gerçekleştiremeyebilir. Bu işlev bozukluğu yetişkinlikte de devam edebilir.
Kalp damar hastalıkları: Çocuklar sigara dumanına maruz kaldıklarında felce yol açan iskemik kalp hastalığından çok fazla etkilenirler (%20-30). Kalbin normal işlevi, kan akışındaki anormallikle bozulur ve miyokard enfarktüsü riskiyle sonuçlanır.
Kanser ve diğer hastalıklar: Çocuklarda beyin kanseri, lenfoma, lösemi, akciğer kanseri vb. gibi bazı kanser türleri açısından yüksek risk bulunmaktadır. Sigara dumanı, ayrıca katarakt, menenjit, sinüzit, grip, göz tahrişi, boğaz ağrısı, alerjiler vb. gibi çeşitli rahatsızlıklara da neden olmaktadır.
Bilişsel hasar ve davranış değişiklikleri: Sigara dumanı maruziyetinin çocukların öğrenme yeteneği üzerinde ciddi etkileri vardır; okuma, görsel, muhakeme ve matematik yetenekleri geri kalır. Sigara içen kadınların doğurduğu çocukların IQ puanı, sigara içmeyen kadınların doğurduğu çocukların IQ puanından daha azdır.

Hamilelik sırasında sigara dumanına maruz kalan annelerin çocuklarında dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olabilir. DEHB, öğrenme güçlüğü, hiperaktivite, dikkatsizlik gibi bir nörodavranışsal bozukluktur.

Sigara dumanı, ayrıca çocuklarda kaygı, depresyon, agresif davranış ve hiperaktivite gibi davranışsal bozukluklara yol açar, bu durumdan en çok erkek çocuklar etkilenir.

Sigara dumanına daha fazla maruz kalan çocuklar, erken yaşta sigara içmeye daha kolay bağımlı hale gelir, dolayısıyla pasif içicilik çocuklarda çok tehlikelidir.

Sonuç olarak, dumansız bir ortam sağlamak, çocuklara daha sağlıklı bir yaşam ortamı sağlayacaktır.